• Voorpagina
• Persoonlijk
• Publicaties
• Lezingen
• Cursussen
• Vertaler Russisch
• Links
• Contact

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De Beauvoirprijs voor Hirsi Ali

 

De Beauvoir-kenner niet blij met prijs voor Hirsi Ali

Januari 2008 

Ayaan Hirsi Ali kreeg onlangs de prestigieuze Simone de Beauvoirprijs toegekend. De prijs, vernoemd naar de bekende Franse feministische filosofe (1908-1986), werd uitgereikt aan Ayaan Hirsi Ali omdat zij zich in de geest van de Beauvoir inzet voor vrouwenrechten.
Maar de Nederlandse De Beauvoir-kenner Karen Vintges is niet blij met de toekenning van de prijs aan Ayaan Hirsi Ali.

 

'Simone de Beauvoir moet zich krakend in haar graf hebben omgedraaid. Het is goed dat Hirsi Ali zich verzet tegen fundamentalisme, maar niet dat zij zich keert tegen de hele islam als zodanig. Zij doet mee aan het scheppen van een sfeer waarin het lijkt of iedere moslim gevaarlijk is, een sfeer waar de Beauvoir absoluut niet aan mee zou willen doen.', aldus Karen Vintgens, als filosoof verbonden aan de Universiteit van Amsterdam.

 

De prijs wordt toegekend aan vrouwen die zich in de geest van Simone de Beauvoir (1908-1986) inzetten voor vrouwenrechten. In de jury zitten onder andere de feministe Elisabeth Badinter, Sylvie le Bon (de dochter van de Beauvoir) en de Bulgaars-Franse filosofe Julia Kristeva. Ayaan Hirsi Ali deelt de prijs met de Bengaalse schrijfster Taslima Nasreen. Beide vrouwen kregen de prijs toegekend als erkenning voor hun moed in de strijd voor de vrijheid van denken en de vrijheid van meningsuiting.

 

In een brief aan de redactie van het Franse tijdschrift Nouvelles Questions Féministes, in 1981 door Simone de Beauvoir opgericht, maakte Karen Vintges haar bezwaren tegen de uitreiking van deze prijs aan Hirsi Ali bekend. In een kort vraaggesprek licht zij haar bezwaren verder toe. 'Het soort feminisme dat in Frankrijk dominant is doet het voorkomen alsof vrouwenonderdrukking een verschijnsel is dat alleen nog bij niet-westerse culturen voorkomt. Ook Ayaan Hirsi Ali staat voor een feminisme dat het westerse liberalisme ziet als de enige weg naar bevrijding. Voor veel moslimvrouwen zijn dit soort standpunten eerder een obstakel dan een steun in de rug richting emancipatie. De Beauvoir zou zeer kritisch hebben gestaan tegenover de claim van het westerse liberalisme dat het vrijheid brengt op wereldschaal. Ze was allergisch voor imperialisme en kolonialisme. Ze behoorde tot de eerste Franse intellectuelen die zich verzetten tegen de Franse oorlogen in Vietnam en Algerije. Ze zou veel achterdochtiger zijn geweest over de manier waarop in Frankrijk en andere West-Europese landen over de hoofddoek van moslimvrouwen en meisjes wordt gedacht. Simone de Beauvoir zou juist een inclusief feminisme voorstaan dat moslimfeministes een stem geeft vanuit hun eigen cultuur. Deze andere geluiden zijn er al lang, maar die hoor je nog maar amper in de Nederlandse pers.'

 

De prijs werd uitgereikt tijdens een internationaal congres in Parijs ter gelegenheid van de honderdste geboortedag van de Franse schrijfster, filosofe en feministe.

 

Dit artikel verscheen eerder in Filosofie Magazine, nr. 2, 2008 

Harm Schoonekamp